(TPVN) - Ánh sáng trong phòng cung, dù bị ngăn cách với thế giới bên ngoài bởi những bức tường, vách kính, song cửa sắt, với bị can, đôi khi lại là cả một bầu trời của tự do và hy vọng.
Trại tạm giam số 2 - Văn Hòa
Phòng hỏi cung nằm kế bên phân khu tạm giam, ngăn cách bởi một cánh cửa sắt dày.
Cuối hành lang, tôi bắt gặp ánh mắt của một vài bị can. Phía ngoài cánh cửa ấy thực ra cũng chẳng phải thế giới rộng lớn gì, chỉ là một căn phòng kín bưng, chật chội. Nhưng so với những buồng giam ngột ngạt phía sau lưng, có lẽ với họ, bước qua được cánh cửa ấy cũng đã là chạm tới một phần của tự do.
Tôi nhìn thấy một bị can khác, hai tay bám vào song sắt, lặng lẽ nhìn, vô định. Tôi không hiểu hết anh ta đang chờ đợi điều gì. Chút quà lưu ký của người thân. Một lời thăm hỏi, động viên. Một lời nhắn gửi tới cha mẹ. Hay có khi, giữa những ngày tháng mà đồng hồ là tiếng kẻng gọi buồng, điều người ta nhớ chỉ đơn giản là một bữa cơm nhà.
Ở khoảng sân ngoài kia là một nhóm người vừa được đưa tới, đang chờ làm thủ tục phân buồng. Họ ngồi xổm, hai tay vắt ngang sau đầu, gương mặt còn nguyên vẻ bàng hoàng. Có lẽ với nhiều người trong số họ, mọi thứ mới chỉ bắt đầu: một không gian hoàn toàn xa lạ, những quy tắc chưa kịp hiểu, và phía trước là những ngày tháng mà chính họ cũng không biết sẽ về đâu. Rồi cánh cửa sắt khép lại sau lưng tôi.
Phòng hỏi cung nhỏ, chừng tám mét vuông. Bị can ngồi phía sau vách kính, trên một băng đá dài không có tựa. Hai đầu băng gắn hai vòng sắt nhỏ, để sử dụng trong những trường hợp đặc biệt. Điều tra viên, bị can và luật sư.
Tôi nhìn thấy trong ánh mắt em cả hy vọng lẫn nghẹn ngào. Vòng quay tố tụng đôi khi tạo ra những sức ép vô hình, cuốn con người đi quá nhanh, đến mức họ chưa kịp bình tâm để nói hết những điều sâu trong tâm khảm. Tôi ngồi im lặng, để điều tra viên thực hiện công việc của mình. Lặng lẽ nghe từng câu hỏi, từng câu trả lời, quan sát cách sự việc được thuật lại và cách những lời khai dần trở thành câu chữ trên bản cung.
Chỉ đến phần hỏi của luật sư, tôi mới trao đổi về những vấn đề còn chưa rõ. Có những thời khắc, số phận con người dường như cô đặc trong dòng chữ đang hiện dần trên màn hình. Bởi mỗi câu trả lời không đơn thuần chỉ là một lời kể. Nó có thể trở thành căn cứ để xác định hành vi, định lượng và phân hóa trách nhiệm; để tái hiện một phần sự thật. Chỉ dùng từ khác đi hay tình tiết nào bị bỏ sót, câu chuyện pháp lý sẽ rẽ sang bước ngoặt khác.
Có lẽ phải ngồi ở đó, trong căn phòng chỉ rộng vài mét vuông ấy, mới hiểu thêm giá trị của nghề bào chữa. Không phải để thay ai nói lên sự thật. Mà để trong vòng xoay tố tụng, vẫn có một người đủ độc lập để lắng nghe, kiểm chứng và lên tiếng khi cần thiết; để những điều có lợi không bị bỏ quên, những điều chưa rõ được làm cho sáng tỏ, và quyền của một con người vẫn được bảo vệ ngay cả khi họ đang ở thời khắc yếu thế nhất.
Rồi mới thấy, ánh sáng trong phòng cung, dù bị ngăn cách với thế giới bên ngoài bởi những bức tường, vách kính, song cửa sắt, với bị can, đôi khi lại là cả một bầu trời của tự do và hy vọng.
XEM THÊM
Cáo trạng của đám đông
(TPVN) - Điều quan trọng nhất đối với những người làm nghề luật không phải là chạy theo tiếng ồn của dư luận, mà là giữ được sự tỉnh táo để phân biệt giữa nghi ngờ và chứng cứ, giữa chỉ trích và kết tội, giữa cảm xúc và pháp luật.
Phòng cung số 09
(TPVN) - Trong căn phòng rộng chưa đầy mười mét vuông ấy, điều ám ảnh nhất không phải những bức tường hay song sắt, mà là cảm giác mong manh giữa ranh giới của tự do và sự trừng phạt.
Đi qua những cuộc đời yếu thế
(TPVN) - Có những lúc, tôi nhận ra mình đang sống trong rất nhiều cuộc đời cùng lúc. Tôi nhìn thế giới qua đôi mắt run rẩy của người khác, cảm nhận nỗi đau không thuộc về mình, nhưng lại in dấu trong suy nghĩ của tôi rất lâu. Và chính điều đó làm nên ý nghĩa sâu xa của nghề biện hộ.
.jpg)
Nghề điều tra trong án có Luật sư - Áp lực tìm sự thật khách quan đến từ cả hai phía
(TPVN) - Sự hiện diện của luật sư vừa là cơ chế kiểm soát cần thiết, vừa là một thách thức nghề nghiệp, buộc điều tra viên phải làm việc cẩn trọng hơn, bản lĩnh hơn và minh bạch hơn trong từng bước đi. Chính vì khác biệt ấy, chúng tôi không dễ chia sẻ bằng lời, nhưng lại có thể thấu cảm cho những cái khó của nhau.
Tự do cho những Người ở lại – Lời bào chữa đâu chỉ dành cho người ra đi
(TPVN) - Tự do, hóa ra, không chỉ là mở được một cánh cửa phòng giam. Tự do đôi khi là mở được cánh cửa trong ánh nhìn của người đời.
Đắng, cay, ngọt, bùi… Nghề Biện hộ - Hành trình qua muôn kiếp nhân sinh
(LS.LTD) - Nghề biện hộ, suy cho cùng, không chỉ là một công việc. Nó là hành trình để học cách hiểu thấu rồi điều chỉnh chính mình khi phải đi qua muôn kiếp nhân sinh.
