Quốc hội thông qua: 8 tội danh không còn án tử hình từ ngày 1/7

8 tội danh gồm: Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109); Phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114); Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, phòng bệnh (Điều 194); Vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250); Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421); Gián điệp (Điều 110); Tham ô tài sản (Điều 353); Nhận hối lộ (Điều 354).

Luật sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 1/7.

Chuyển sang hình phạt chung thân cho tử tù

Về điều khoản chuyển tiếp, Luật quy định hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 1/7 với người phạm 8 tội trên mà chưa thi hành án thì không thi hành và Chánh án TAND Tối cao quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

Quốc hội giao TAND Tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, VKSND Tối cao và các cơ quan có liên quan tổ chức rà soát người bị kết án tử hình thuộc diện này để thực thi theo quy định mới.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết một trong những căn cứ bỏ án tử hình với 8 tội trên là thực tế trong thời gian qua không áp dụng. Việc bỏ hình phạt tử hình với các tội cũng phục vụ hoạt động hợp tác quốc tế, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy các quan hệ ngày càng bền chặt và tin tưởng lẫn nhau.

Riêng với tội Tham ô tài sản và tội Nhận hối lộ, sau khi bỏ hình phạt tử hình, nhằm bảo đảm thu hồi tài sản và khuyến khích người phạm tội tích cực khai báo, luật quy định người bị kết án tù chung thân chỉ có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Bổ sung tội Sử dụng trái phép chất ma túy

Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự bổ sung tội Sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256a) theo hướng chỉ xử lý đối với những người đang trong quá trình cai nghiện hoặc vừa kết thúc quá trình cai nghiện ma túy mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy.

Cơ quan soạn thảo cho rằng, ma túy là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến các loại tội phạm khác như trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản, cướp giật tài sản. Vì vậy chính sách hình sự nghiêm khắc hơn cần được áp dụng để giảm cầu ma túy, chặn đứng mối quan hệ cung, cầu. Chính sách này cũng phù hợp trong bối cảnh số người nghiện ma túy đang có xu hướng gia tăng.

Ngoài ra, Chính phủ cho rằng nghiện ma túy đang có xu hướng trẻ hóa. Một bộ phận giới trẻ dễ bị rủ rê, lôi kéo vào con đường sử dụng trái phép chất ma túy, tìm tới ma túy để giải tỏa áp lực trong cuộc sống. Nếu không có biện pháp "giảm cầu" hữu hiệu thì nguy cơ về việc ảnh hưởng đến chất lượng nguồn lao động và giống nòi là vấn đề nhức nhối đang được đặt ra.

Nâng mức hình phạt tù, hình phạt tiền với một số tội

Luật vừa thông qua cũng quy định tăng mức hình phạt tù khởi điểm với một số tội về môi trường, an toàn thực phẩm, ma túy như: Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại (Điều 236), Sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248), Tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249), Mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251), Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (Điều 317)...

Chính phủ cho biết việc tăng mức hình phạt nêu trên là phù hợp với yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong thời điểm hiện nay và những năm tiếp theo. Mức phạt này có tính đến các yếu tố biến động của giá cả, thu nhập bình quân đầu người (mức lương cơ sở tăng 2,04 lần, thu nhập bình quân đầu người tăng 2,02 lần) tại thời điểm năm 2015 với thời điểm hiện tại.

Sơn Hà - Vnexpress

Chọn hình phạt hay tha thứ - Tư pháp hình sự và vai trò biện hộ của luật sư

(TPVN) - Giữa hai cực trừng phạt và khoan dung, tư pháp hình sự không chỉ là công cụ bảo vệ trật tự xã hội, mà còn là phép thử đối với giới hạn nhân văn của pháp luật. Trong khoảng không mong manh ấy, vai trò của luật sư không dừng lại ở việc bào chữa, mà chính là giữ cho công lý không đánh mất tính nhân bản, nhân văn.

Công lý đến muộn – và những khoảng trống không thể lấp đầy

(TPVN) - Công lý, nếu chỉ đến để xác nhận đúng – sai sau khi mọi thứ đã khép lại, liệu còn giữ được ý nghĩa trọn vẹn của nó? Bởi có những mất mát, một khi đã xảy ra, thì ngay cả công lý cũng không thể mang trở lại.

Đại biểu Quốc hội: từ vị trí đại diện đến một nghề chính trị chuyên nghiệp tại Việt Nam

(TPVN) - Cùng với sự phát triển của nhà nước pháp quyền và yêu cầu ngày càng cao của quản trị quốc gia, vai trò của đại biểu Quốc hội đang thay đổi sâu sắc. Từ một vị trí đại diện chính trị mang tính danh dự hoặc kiêm nhiệm dần trở thành một nghề chính trị chuyên nghiệp.

Phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn của Nghị quyết 80-NQ/TW

(TPVN) - Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng và khẳng định vị thế quốc gia, văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực chiến lược. Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam không chỉ đặt ra những định hướng quan trọng cho lĩnh vực văn hóa mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn về mô hình phát triển dựa trên nền tảng giá trị, bản sắc và sức mạnh mềm của dân tộc.

Khi luật sư ứng cử chính trường – Nâng cao hiệu quả Nhà nước pháp quyền trong kỷ nguyên mới

(TPVN) - Bước sang năm 2026, trước thềm bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, một hiện tượng đáng chú ý xuất hiện: ngày càng nhiều luật sư, chuyên gia pháp lý tham gia ứng cử đại biểu dân cử, với chương trình hành động xoay quanh hoàn thiện pháp luật, tăng cường giám sát và bảo vệ quyền con người.

Rút kinh nghiệm những vi phạm tố tụng nghiêm trọng trong vụ án hành chính

(TPVN) - Tố tụng hành chính là cơ chế kiểm soát quyền lực hành chính bằng quyền lực tư pháp. Khi các chuẩn mực tố tụng bị xem nhẹ, bản án không chỉ đối diện nguy cơ bị hủy mà còn làm sai lệch bản chất của cơ chế bảo vệ pháp quyền, kéo theo hệ lụy đối với quyền lợi đương sự và tính ổn định quản trị.